Prettige feestdagen en een fantastisch 2007 !

In dit laatste berichtje van 2006 wens ik alle bezoekers van onze website en van deze weblog leuke eindejaarsfeesten, en alle goeds voor een schitterend nieuw jaar !

Familie-infoavond

Enkele weken geleden organiseerden we in de voorziening een familie-infoavond, waar ik graag iets meer wil over vertellen.

Het is de gewoonte in onze voorziening om minstens één keer per jaar een informatieavond te organiseren die voornamelijk gericht is op de familieleden van onze bewoners. Tijdens deze avond proberen we één of ander aspect van onze werking in detail toe te lichten.

Dit keer hadden we het over drie onderwerpen:

• MRSA-beleid
• fixatie-arm beleid
• stand van zaken betreffende de verbouwingswerken aan onze voorziening

Het zou mij te ver leiden om over de drie onderwerpen iets te vertellen, maar misschien kan ik het fixatie-arm beleid wat verduidelijken. Het is een realiteit in residentiële ouderenzorgvoorzieningen dat bewoners soms (in het kader van hun eigen of andermans veiligheid) in hun vrijheid moeten worden beperkt. Concreet komt het er meestal op neer dat bewoners omwille van valgevaar, dwaalgedrag, ... in een comfortabele RVT-zetel geplaatst worden waar een moeilijk verwijderbaar voorzettafeltje op wordt bevestigd. Studies tonen aan dat in Belgische voorzieningen gemiddeld 45 - 50 % van de (hoofdzakelijk zorgbehoevende) bewoners op deze manier effectief in hun vrijheid beperkt worden (of 'gefixeerd' worden).

In onze voorziening proberen we heel bewust om te gaan met deze vrijheidsbeperkende maatregelen, en die alleen toe te passen waar strikt nodig. Elke maatregel wordt voorafgegaan door een strikte procedure, waarbij er bekeken wordt of er geen andere oplossingen mogelijk zijn, en waarbij er uitgebreid met bewoner, familie en huisarts gesproken wordt vooraleer besloten wordt tot vrijheidsbeperking. Hierdoor ligt ons eigen percentage bewoners met vrijheidsbeperking slechts rond de 25 %.

En toch willen we nog een stap verder gaan: door het aanpassen van infrastructuur, werking en zorgbenadering willen we komen tot een echt fixatie-arm beleid. In 2006 volgden twee medewerkers een vorming van vier dagen rond deze materie. Na deze vorming werd de vertaalslag naar de praktijk gemaakt: een visie rond fixatie-arme zorg werd in samenspraak met de directie ontwikkeld, en de medewerkers werden hierover geïnformeerd. De acties concentreren zich op twee vlakken:

• het vermijden van fixatie: door een belevingsgerichte manier van omgaan met de bewoners, door zorgvuldige observatie en communicatie, door interdisciplinaire samenwerking, en door het aanbieden van zorg op maat wordt geprobeerd om de onrust bij bewoners tot een minimum te beperken. Ook in de nog op te starten afdeling voor dementerende ouderen zal hier expliciet rond gewerkt worden door bv. het opstarten van leefgroepwerking en het creëren van een veilige omgeving.
  
• het nog zorgvuldiger dan vroeger omgaan met fixatie: er wordt alleen nog gefixeerd als er geen alternatieven mogelijk zijn. In een nieuw uitgewerkte procedure staat vermeld dat gedurende de eerste twee weken van de fixatie de bewoner van nabij moet geobserveerd worden (er is ook een specifiek observatieformulier voor deze periode voorzien), de fixatie wordt wekelijks geëvalueerd in een interdisciplinaire bespreking, en er wordt vooraf ingeschat welke de mogelijke negatieve gevolgen kunnen zijn van de fixatie, waarbij dan geprobeerd wordt preventieve acties te ondernemen (bv. extra kinesitherapie).
  

Op die manier pogen we heel zorgvuldig en ethisch om te gaan met deze problematiek.

Ook de andere onderwerpen kwamen op de infoavond uitgebreid aan bod, maar misschien is dit voer voor een ander artikeltje in deze blog.

Investors in People, of: 'De medewerkers maken het verschil'

Deze maand hebben we in onze voorziening het startschot gegeven voor een organisatiebreed project dat ons de komende twee tot drie jaar zal bezig houden. Samen met vijf andere residentiële ouderenzorgvoorzieningen, hebben we ons geëngageerd om toe te werken naar een 'Investors in People'-label.

Wat houdt dit nu precies in ? 'Investors in People' (of kortweg IiP) is een internationaal (en van oorsprong Brits) keurmerk voor strategisch personeelsbeleid. De hoofdgedachte van IiP is dat de medewerkers het belangrijkste kapitaal zijn van een organisatie. IiP nodigt uit om te investeren in mensen, zodat zij de prestaties kunnen leveren die het realiseren van de organisatiedoelen mogelijk maken.

Zonder tot in de details in te gaan op de IiP-standaard, kunnen we stellen dat IiP gebaseerd is op drie basisprincipes:

- het ontwikkelen van strategieën om de prestaties van de organisatie te verbeteren

- het ondernemen van actie om de prestaties van de organisatie te verbeteren

- het evalueren van het effect van bovenstaande acties op de prestaties van de organisatie

Deze drie criteria zijn op hun beurt uitgewerkt in tien indicatoren, die op het einde van het project geëvalueerd worden door een onafhankelijk IiP-assessor.

De centrale gedachte in IiP is de continue verbetering van (het personeelsbeleid van) de organisatie, met aandacht voor de betrokkenheid, motivatie en deskundigheid van de medewerkers.

Het af te leggen traject bevat volgende stappen:

- inventarisatie: het verzamelen van wat er op vandaag reeds aanwezig is in de voorziening rond personeelsbeleid, met daaropvolgend de vaststelling van de tekorten van de IiP-standaard. Dit leidt tot een werkplan dat aan iedereen gecommuniceerd wordt.

- actie: het wegwerken van bovenstaande tekorten door het opstellen en uitvoeren van actieplannen, die het HR-beleid in de voorziening verder uitbouwen

- assessment: een onafhankelijke auditor beoordeelt of de organisatie voldoet aan de criteria van het keurmerk

- verkrijgen van het keurmerk: indien voldaan wordt aan de gestelde eisen, mag de organisatie zich gedurende een periode van drie jaar een Investor in People noemen

- continue verbetering: in overleg met de assessor vinden regelmatig (normaal gezien om de drie jaar) na-controles plaats.

In deze blog zullen we op regelmatige tijdstippen nieuws brengen rond de voortgang van het project.

Back on track ...

Beste bloglezers,

na een periode van stilte rond deze blog over het reilen en zeilen in woon- en zorgcentrum Sint-Carolus, willen we jullie vanaf nu terug minstens tweewekelijks verder op de hoogte houden van wat er in onze voorziening gebeurt.

Deze week vieren wij in het woon- en zorgcentrum (net zoals ieder jaar in november) 'de week van de bejaarde'. Tijdens deze week wordt een bijzondere inspanning gedaan om de bewoners te verwennen, zowel op culinair als animatief gebied. Een greep uit het ruime aanbod:

- maandag: openingsreceptie, optreden van het koor 'Paul Tuts'
- dinsdag: ontbijtbuffet
- woensdag: grandioze playbackshow met als thema ' de tijd van toen' verzorgd door onze eigen medewerkers
- donderdag: onze bewoners worden getrakteerd op lekkere appelbeignets
- vrijdag: verwenkoffie met muziek uit de oude doos

Hieronder enkele foto's.

Sint-Carolus komt naar buiten deze zomer !

Tijdens de maanden juni, juli en augustus bevat het animatie-aanbod (zoals al enkele jaren het geval is) meer uitstappen en wandelingen dan tijdens de rest van het jaar. Onze ergotherapeutes slagen er jaar na jaar in om steeds interessante plekjes in en rond Kortrijk te ontdekken waar we met een (klein of groot) aantal bezoekers naar toe kunnen .

Een greep uit het aanbod van deze zomer:

- uitstap naar het museum 'Ten Duinen' in Koksijde
- bezoek aan een struisvogelhoeve
- fotozoektocht voor bewoners en hun familie in het centrum van Kortrijk
- volkdansnamiddag te Heule
- petanque in het Groeningepark
- bezoek aan de Rozentuin van kasteel 't Hooghe
- bezoek aan de maandagmarkt
- stadswandeling door Kortrijk
- uitstap naar de Gavers
- uitstap naar het molen- en bakkerijmuseum te Marke
- uitstap naar de Drie Hofsteden

Het leuke van deze uitstappen is, dat de bewoners (ook de minder mobiele bewoners !) enkele keren per maand de gelegenheid krijgen om (zonder beroep te moeten doen op hun familie) zich buiten de muren van de voorziening te begeven. Het doorbreekt de dagelijkse routine, en zorgt voor nieuwe, frisse indrukken en herinneringen.

In september wordt een heuse week aan zee voorbereid door een aantal enthousiaste medewerkers. Twaalf bewoners en een zestal medewerkers zullen dan een week in enkele appartementen in Knokke verblijven. Maar daarover meer in één van de volgende berichten ...

Einde fase 2 van de verbouwingswerken

Het einde van de tweede fase van onze verbouwingswerken nadert gestadig. Net voor het bouwverlof (op 10 juli) zullen een 25-tal nieuwe kamers aan de tuinzijde van het gebouw afgewerkt zijn, evenals twee grote en comfortabele leefruimtes. De inkom van ons gebouw kreeg ook een hele facelift: de trap naar het eerste verdiep wordt terug in gebruik genomen, en de hele (nieuwe) receptie wordt geschilderd.

Tijdens het bouwverlof (van 11 juli tot 15 augustus) zullen dan alle bewoners die een zg. 'studio' (grote kamer van 31 m2) betrekken aan de voorkant van het gebouw, verhuizen naar deze nieuwe kamers. Zij zullen daar negen maanden verblijven (tot februari 2007), voor ze bij het einde van de derde fase terug naar hun eigen kamer kunnen.

Daarna starten we de vierde en laatste fase (straatzijde van het gebouw, maar dan aan de rechterkant ipv aan de linkerkant), die zal duren tot omstreeks het jaareinde van 2007. Waarna we meer dan reden zullen hebben om te feesten, want op dat moment zal het hele verbouwingsproject voleindigd zijn.

Tevredenheidsonderzoek in onze serviceflats

Enkele weken geleden hebben we een tevredenheidsonderzoek uitgevoerd in onze serviceflats. Alle (veertig) serviceflatbewoners ontvingen een enquête waarin ze hun mening konden geven over hun ervaringen met de opname, over hun contacten met directie en medewerkers, over de animatie-activiteiten, het leefklimaat, de maaltijden in de cafetaria en op de flat, de schoonmaak van het gebouw, de administratie, enz.

Achtentwintig bewoners bezorgden ons de enquête terug. Uit de ingevulde antwoorden konden we waardevolle informatie distilleren. Globaal genomen, blijkt dat onze serviceflatbewoners heel tevreden zijn over hun appartement, over het contact met de medewerkers, en de aangeboden dienstverlening. We merken dat er twee verbeterpunten zijn:

• het activiteitenaanbod (sommige bewoners wensen wat meer activiteiten - tot nu toe hadden we het aanbod altijd bewust beperkt gehouden in de veronderstelling dat serviceflatbewoners voor een groot stuk nog zelf hun vrije tijd opvullen)
  
• de maaltijden (en dan vooral in het weekend, wanneer de maaltijden niet uitgeschept worden aan het buffet, maar vooraf geportioneerd worden in de keuken. Hierdoor hebben de bewoners niet de mogelijkheid om bijvoorbeeld wat meer vlees, of wat minder saus te vragen). Hiervoor werd ondertussen al een oplossing gevonden door de maaltijden in het weekend niet vooraf te portioneren, maar de maaltijdcomponenten apart voor de groep serviceflatbewoners aan te bieden in kommetjes, waarbij de bewoners dan naar eigen smaak hun bord kunnen opscheppen.

In het najaar volgt dan het tevredenheidsonderzoek voor bewoners en/of familieleden in het rust- en verzorgingstehuis. Voor het ontwerp en de verwerking van dit (qua aantal bevragingen) grotere onderzoek wordt beroep gedaan op de firma ICMA.

Voedingscomité

In onze voorziening zijn we bekommerd om de kwaliteit en de variatie van de voeding die we aanbieden aan onze bewoners. Vandaar dat we reeds jaren terug een 'voedingscomité' opgericht hebben. Sinds de implementatie van PDL in onze voorziening is de samenstelling van dit overleg gewijzigd, en zetelen volgende personen hierin: de chef-kok, de PDL-factorverantwoordelijke voor de factor 'gevoed worden', drie zorgmedewerkers (voor elke afdeling één), het hoofd van de afdelingshulpen, en ikzelf als directeur bewonerszorg.

Het comité komt om de twee maand samen, en bespreekt allerhande punten die te maken hebben met de maaltijden in onze voorziening. Feedback kan gaan zowel van de zorgmedewerkers naar de keuken toe, als omgekeerd, en handelt vooral over kleine, heel concrete zaken betreffende de maaltijden.

Sinds kort (zie ook de ingave rond Balanced Scorecard) meten we ook op geregelde tijdstippen een aantal zaken rond het maaltijdgebeuren: zijn de maaltijden voldoende warm ? Krijgen de bewoners ook effectief op hun bord wat ze de week ervoor hebben aangestipt op hun keuzemenu ? enz.

Hierdoor hopen we een beter zicht te krijgen op hoe goed we erin slagen de bewoner de door hem gevraagde maaltijd op een lekkere manier te presenteren. De globale tevredenheid van de bewoners over de maaltijden in het algemeen, zullen we kennen als we in het najaar een tevredenheidsenquête zullen organiseren voor bewoners en familie over alle aspecten van de door ons geleverde zorg.

Maar dat is weer stof voor een volgend artikeltje ...

Decubituspreventiebeleid

Met hetzelfde software-instrument waarmee we onze Balanced Scorecard bijhouden (zie ingave hieronder), is het ook mogelijk andere resultaten en (proces)indicatoren op een makkelijke en overzichtelijke manier bij te houden. Een goed voorbeeld hiervan zijn de indicatoren rond decubituspreventie.

Decubitus (of doorligwonden) komt soms voor bij zwaarzorgbehoevende bewoners, omdat de druk op bepaalde plaatsen van het lichaam langdurig toeneemt- veelal door een gebrek aan mobiliteit van de bewoner. Het is zaak als goed woon- en zorgcentrum om hierrond een doordacht preventief beleid op te zetten: immers door het gebruik van een aantal hulpmiddelen (drukverlichtende matrassen, alternerende matrassen, ...) en door het toepassen van wisselhouding (de bewoner om de paar uur in een andere houding positioneren) kan decubitus in zeer veel gevallen voorkomen worden. Maar hoe weet een voorziening of de preventie-afspraken die men opzet effectief in de praktijk werken ? Ook in dit geval is meten gelijk aan weten, en dus hebben we in de loop van 2005 een project opgezet rond decubituspreventie, met de nadruk op het meten van resultaten hierrond.

O.a. via de richtlijnen en indicatoren op de website www.decubitus.be (die opgesteld werden in opdracht van de overheid, en waar een aantal prominente autoriteiten op het gebied van decubitus hebben aan meegewerkt) kwamen we tot een aantal goede afspraken, én een aantal meetpunten die per kwartaal worden samengevat en besproken met de medewerkers.

De meetpunten (een twaalftal) geven ons een goed idee van de incidentie van decubitus in onze voorziening (en ook apart op elke afdeling), en van de adequaatheid van onze preventiemaatregelen.

Door op kwartaalbasis de cijfers samen met de verantwoordelijke medewerkers te bekijken, en tevens te vergelijken tussen afdelingen, komen we tot nuttige conclusies: op één afdeling moet er misschien meer aandacht gegeven worden aan de preventie van hieldecubitus, terwijl we op een andere afdeling merken dat bij het eventueelerger worden van de doorligwonde de preventieve maatregelen niet vlot genoeg worden aangepast. Op deze manier kunnen we het proces van decubituspreventie in onze voorziening van heel nabij opvolgen, en snel bijsturen waar nodig.

Balanced Scorecard: ook voor woon- en zorgcentra ?

Een drukke agenda heeft mij verhinderd de laatste twee weken een berichtje te schrijven voor deze blog. Dit keer als compensatie echter een iets langer, (en weliswaar ook iets theoretischer) berichtje.

Vandaag wil ik het even hebben over de 'Balanced Scorecard'. Voor wie deze term onbekend is: het is een soort meetsysteem waarmee een voorziening kan nagaan in welke mate het op koers blijft voor de (langetermijn)doelen die men zich als voorziening stelt.

Traditioneel zijn de enige zaken waar men in een organisatie cijfers over bijhoudt boekhoudkundige en/of financiële zaken. Maar die tonen zeker niet het hele plaatje: deze cijfers blikken namelijk altijd terug op het verleden, en vertellen helemaal niets over de toekomst van een organisatie (of zelfs maar het heden van een organisatie).

Een goed bestuur van een voorziening (eender welke voorziening) veronderstelt namelijk dat men als directie en raad van bestuur probeert een strategie op te zetten voor de komende jaren. Een strategie is een plan dat, rekening houdend met een aantal factoren (de eigen sterktes en zwaktes als voorziening, omgevingsfactoren, veranderende verwachtingen van overheid en bewoners, enz.), probeert te bepalen welke doelstellingen moeten gerealiseerd worden om de voorziening als geheel (en de zorg die door de voorziening geleverd wordt) verder vooruit te helpen en te verbeteren.

Eens de strategie bepaald, worden deze langetermijndoelen omgezet in kortetermijndoelen, die meestal samengebracht worden in (jaarlijkse) beleidsplannen. De mate waarin een voorziening er in slaagt om zijn vooropgestelde strategie te realiseren, wordt gemeten door een Balanced Scorecard. Deze bevat cijfermatige indicatoren over alle voor de strategie belangrijke items.

Stel dat een voorziening het belangrijk vindt om de detailzorg bij bewoners goed te verzorgen. Dan wordt er een indicator (meetpunt) aangemaakt ( bv. het resultaat van een maandelijkse steekproef i.v.m. detailzorg bij een aantal bewoners) en in de tijd opgevolgd, zodat in de realiteit kan nagegaan worden hoe goed (of hoe slecht) de voorziening scoort op dit voor hen belangrijke item. Andere mogelijke items kunnen de hoeveelheid vorming voor medewerkers betreffen, het aantal uur dat aan werkoverleg gespendeerd wordt in de voorziening, cijfers rond (preventie van) doorligwonden, cijfers rond vrijheidsbeperkende maatregelen, cijfers rond opname en wachtlijsten, enz.

Door op regelmatige tijdstippen deze cijfers op te volgen, en zonodig actie te ondernemen op indicatoren (en de onderliggende processen) die de verkeerde kant opgaan, kan een voorziening continu zijn werking aanpassen in functie van de langetermijndoelen die het zich gesteld heeft, en zo stap voor stap dichter bij zijn vooropgestelde strategische doelen komen. Een Balanced Scorecard heeft dus niet alleen nut in (grote) commerciële bedrijven, ook woon- en zorgcentra kunnen hun vooruitgang met dit instrument beter sturen.

Werking logistieke hulpen beduidend uitgebreid

Zoals ik enige tijd geleden al eens berichtte, zijn we door een aantal positieve ontwikkelingen in de financiering van onze voorziening in de mogelijkheid om enkele medewerkers extra aan te werven. Enkele van onze tijdelijke verplegende/verzorgende medewerkers kunnen we hierdoor een vast contract aanbieden, maar het onmiddellijke verschil op de afdelingen zal het meest voelbaar zijn binnen de dienst logistieke hulp.

Ongeveer anderhalf jaar geleden introduceerden we naar aanleiding van een sociale maribel tewerkstellingsoperatie voor het eerst de functie van logistieke hulp in onze voorziening. Noodgedwongen konden toen slechts twee mensen halftijds aan de slag als logistieke hulp. We verdeelden hun beschikbare tijd over de drie afdelingen. Op vandaag komen daar maar liefst vier halftijdse jobs bij. Dit geeft ons de mogelijkheid om twee halftijdse logistieke hulpen per afdeling in te plannen, wat altijd al ons uiteindelijk doel is geweest.

De logistieke hulpen nemen een groot deel van het meer 'huishoudelijk' werk op de afdeling uit handen van de verplegende/verzorgende equipe. 's Voormiddags staan zij in voor het op- en afdienen, hulp bij het eten geven, bedden opmaken, vervoer van bewoners naar de kapel, naar de kinesitherapie, of naar de gezamenlijke gymnastieksessie. 's Namiddags besteden zij hun tijd vooral aan het begeleiden van de bewoners naar de animatie-activiteiten, aan het op- en afdienen van het avondmaal, en het doen van een aantal noodzakelijke 'werkjes' op de afdeling (zoals bijvoorbeeld het ophalen van de was, het schoonmaken van de tilliften, het aanpassen van kledij voor zorgbehoevende bewoners, ...).

Op deze manier komt er heel wat extra tijd vrij voor de verplegende/verzorgende medewerkers die hier dankbaar gebruik van maken om wat meer tijd en aandacht te kunnen besteden aan de bewoners.

Oudste vrouw van Kortrijk werd vandaag gevierd in Sint-Carolus !

Vandaag werd Jeanne Deleu, onze oudste bewoner, en tevens oudste vrouw van Kortrijk uitgebreid gevierd en in de bloemetjes gezet. Jeanne, een kranige 105-jarige, liet zich de belangstelling welgevallen, en was (terecht) trots op alle aandacht.

Schepen Hilde Demedts van de stad Kortrijk kwam langs, en feliciteerde Jeanne en haar familie. Voor de vijfde maal op rij (waarvan reeds drie maal in onze voorziening) mocht zij de gelukwensen van enerzijds de Koning en anderzijds de stad Kortrijk overmaken.

Het geheim van een lang leven schuilt volgens Jeanne in een matige leefstijl. Toch kon ze vandaag hartelijk genieten van een sprankelend glaasje schuimwijn met bijhorende hapjes.

Hopelijk is ze volgend jaar opnieuw op de afspraak ...

Vrijwilligersfeest

Gisteravond had ons jaarlijks vrijwilligersfeest plaats. Eén maal per jaar proberen we onze vrijwilligers (een dertigtal mensen) een avondje in de watten te leggen als dank voor hun blijvende inzet voor onze voorziening.

Dit keer vond het feest plaats in 'De Hond in 't Kegelspel', het broodjesrestaurant alias volksspelenacademie nabij het Plein in Kortrijk. Na een lekker aperitief en broodjesbuffet konden onze vrijwilligers en hun respectievelijke wederhelften hun (gebrek aan ?) behendigheid demonstreren op de verschillende volksspelen die overal in de 'Hond' ter beschikking staan. Na anderhalf uur spelen stond een dampende koffie en een stuk taart te wachten. Ondertussen hadden we ook al kennisgemaakt met een 'Hondje' (het lekkere en lichte huisbier). Na nog wat gezellig napraten werd de avond afgerond omstreeks elf uur.

In 2005 hebben onze vrijwilligers maar liefst 1532 uur werk verricht in onze voorziening. Om even te situeren: dit is ongeveer het equivalent van een (kleine) voltijdse betrekking. Dit is 200 uur meer dan in 2004, en maar liefst 400 uur meer dan in 2003. We zijn hen dan ook bijzonder dankbaar voor hun inzet, engagement en genegenheid !

Vrijwilligers helpen ons bij de begeleiding van animatie-activiteiten, bij het openhouden van onze cafetaria, en bij de maaltijdbegeleiding van onze bewoners. Het is een doelstelling van onze voorziening om de vrijwilligerswerking (en ook het vrijwilligersbeleid in het algemeen) in 2006 verder uit te bouwen.

Sportieve week in Sint-Carolus

Rust roest. Maar niet vorige week vorige week in onze voorziening ...

Toen werd, door de kinesitherapeutes en ergotherapeutes van onze voorziening, een sportieve week georganiseerd.

Het hoofdevenement van deze sportieve week was de fietswedstrijd. Elke bewoner die wenste deel te nemen, kreeg elke dag van de week de gelegenheid om 10 minuten op onze gemotoriseerde zitfiets te rijden. Deze speciale fiets is aangepast voor minder mobiele bewoners, en kan waar nodig ook de bewoners met minder kracht in de benen ietwat meehelpen. Wie op vrijdagmiddag het grootst aantal kilometers gereden had, werd op de slotreceptie bedacht met een mooie trofee. Alle deelnemers ontvingen trouwens een medaille en een diploma.

Om u een idee te geven van hoe fit onze hoogbejaarde ouderen nog kunnen zijn: 27 bewoners deden mee aan de wedstrijd. De winnaar reed maar liefst 34 km, en alle bewoners samen haalden 497 km.

Naast de fietswedstrijd vonden er gedurende de week nog andere sportieve activiteiten plaats zoals een rolstoelparcours, een sportieve kwis, een extra gymnastieksessie, enz.

Een foto van de deelnemers aan de fietswedstrijd is te bekijken in de editie van vandaag van het Kortrijks Handelsblad.

Gemalen voeding: (on)aantrekkelijk ?

Wist u dat het percentage ouderen met dysfagie (kauw- en slikstoornissen) in een woon- en zorgcentrum schommelt tussen de 20 en de 30 % ? Met andere woorden: een klein derde van onze bewoners heeft moeilijkheden met het verorberen van gewone voeding. Voor hen moeten de maaltijden zeer fijn gesneden, gemalen, of zelfs gemixt worden. U zult begrijpen dat dit de presentatie van de maaltijd niet ten goede komt ...

Maandag gaf ik in het vormingscentrum 'Licht en Ruimte' in Roeselare voor een veertigtal geïnteresseerde keukenverantwoordelijken en diensthoofden bewonerszorg een voordracht over ons project rond 'zachte voeding'. Enkele jaren geleden startten wij immers, met de cijfers uit de eerste paragraaf in het achterhoofd, een project op rond het meer presentabel maken van gemalen voeding.

Op basis van bestaande vakliteratuur, een werkbezoek aan het Franciscusziekenhuis in Roosendaal (Nederland), en een workshop met Neil Palisser-Bossomworth (een Engelse kok die een geheel eigen bereidingswijze ontworpen heeft voor gemalen voeding), werd in samenwerking met onze chef-kok en onze ergotherapeutes een kookmethode geïmplementeerd waarbij de gemalen voeding in grote mate terug het uitzicht krijgt van de oorspronkelijke voedingscomponenten. Of: hoe we (heel vroeger) van een bruin papje in een soepkommetje, over een bord met apart gemalen voedingscomponenten uitgeschept in schepbollen, konden komen tot een realistisch ogende en smakelijk uitziende maaltijd.

Waarom al die moeite, zult u vragen. Wel, vakliteratuur wijst erop (en dit stemt overeen met de ervaringen in onze voorziening), dat bewoners die gewone gemalen voeding eten, slechts gemiddeld 30 % van de maaltijd nuttigen. Dit kan aanleiding geven tot malnutritie (ondervoeding), deshydratie (uitdroging), ... Naast deze fysieke verschijnselen, merken we ook dat een deel van de levenskwaliteit van bewoners met kauw- en slikstoornissen wordt weggenomen: de maaltijden zijn immers een belangrijk onderdeel van het dagelijks gebeuren voor onze bewoners.

Na het introduceren van deze 'zachte voeding', merken we dat bewoners opnieuw 80 tot 90 % van de maaltijden opeten, en terug met meer smaak de maaltijden verorberen. Op vandaag wordt het avondmaal voor een aantal bewoners op deze manier geserveerd. We zijn druk bezig om hetzelfde procédé toe te passen voor het middagmaal en de desserts.

Personeelsvergadering over procesmanagement

Gisteravond vond onze jaarlijkse personeelsvergadering plaats.
Naast de vele overleg- en informatiemomenten die we al hebben (die heel dikwijls gericht zijn op concrete, zorginhoudelijke zaken), proberen we minstens jaarlijks alle medewerkers samen te brengen, waarbij we als directie iets meer vertellen over belangrijke beleidsmatige zaken die actueel zijn.

Gisteren hadden we het vooral over de introductie van procesmanagement in onze voorziening. We zijn ervan overtuigd dat het goed beschrijven en documenteren van (zorg)processen in de voorziening van groot belang is. Onze zorg- en dienstverlening bestaat immers uit niets anders dan een aantal processen (denk maar aan opname, organisatie van zorg, maaltijdvoorziening, decubituspreventie, medicatiedistributie, ... om er maar enkele te noemen), waarvan het uiterst belangrijk is dat die meteen goed gebeuren.

In tegenstelling tot een productie-omgeving waar men producten met fouten kan weggooien en opnieuw beginnen, moet het in een zorgverlenende organisatie van de eerste keer juist zijn: je hebt maar één keer de kans om de opname van een bewoner goed te verzorgen, of om hem de juiste medicatie toe te dienen, enz. Onze belangrijke (zorg)processen moeten dus goed beschreven zijn, en elke medewerker moet de voor hem/haar relevante processen goed kennen.

Maar we willen een stap verder gaan (eigenlijk twee stappen verder gaan): als de processen goed beschreven en goed gekend zijn, willen we ze enerzijds nog gaan verbeteren (dit is de kwaliteitsgedachte waarbij we pogen om steeds betere zorg te verlenen), en anderzijds willen deze processen ook waarborgen. Dit betekent dat we er op elk moment zeker van willen zijn dat de zorg in de voorziening goed verloopt. En hoe kunnen we daar zeker van zijn ? Door op geregelde tijdstippen bepaalde meetpunten (of indicatoren) bij te houden, die een indicatie geven van hoe bepaalde (zorg)processen verlopen. Op die manier kunnen we proactief tewerk gaan, en voor er eventuele problemen opduiken processen bijsturen waar nodig.

Verder werd er ook nog iets verteld over het nieuwe Koninklijk Besluit met betrekking tot de zorgkundige (nog te verschijnen in het Belgisch Staatsblad), werd de bewonerstevredenheidsenquête voorgesteld die we in het najaar bij onze bewoners willen afnemen, en werd een korte stand van zaken gegeven betreffende onze verbouwingen. We sloten af met een drankje en gelegenheid tot napraten.

Vrijwilligers gevraagd voor onze cafetaria

Sinds september 2005 beschikken we in onze voorziening over een gloednieuwe, ruime en gezellige cafetaria.
Met de hulp van een groep vrijwilligers kunnen we de cafetaria elke dag van 14.30 uur tot 17 uur openhouden, en zo de gelegenheid geven aan onze bewoners en hun familieleden om in een gezellige en ontspannen sfeer (en bovendien aan een democratische prijs) iets te komen drinken.

Vrij snel (quasi direct van bij de start) slaagden we er in om elke weekdag open te zijn. We kunnen dit helaas nog niet garanderen voor alle weekenddagen. Doorgaans zijn we één of twee op de vier weekends open.

Vandaar: hebt u nog wat vrije tijd over in het weekend, of kent u iemand die bereid zou zijn om (al is het maar één keer in de maand) de cafetaria open te houden, aarzel niet en contacteer ons (de contactgegevens vindt u op onze website www.st-carolus.be .
Wij zullen u met open armen ontvangen !

Stand van zaken van de verbouwingswerken

Voor die mensen die onze voorziening in de laatste maanden bezocht hebben: je kunt er niet naast kijken dat de verbouwingswerken aan onze instelling druk bezig zijn, en bovendien in een gestadig tempo vorderen.
Op heden bevinden we ons in fase twee van vier fases. Na fase één (waarin vooral de aanpalende kloosterwoning, de inkom, en het zoldergedeelte van het gebouw werden aangepakt), wordt nu de hele achterkant (tuinzijde) van het gebouw grondig vernieuwd. De meest in het oog springende verandering is op vandaag de installatie van de nieuwe receptie rechts ter hoogte van de inkom. Vanaf 20 januari zal Francine, onze receptioniste, u vanuit deze nieuwe receptie welkom kunnen heten.
Fase twee kent zijn einde omstreeks juli 2006. Nadien worden nog, in twee kleinere fases, de woongelegenheden aan de voorkant van het gebouw vernieuwd. We plannen het einde van de werken omstreeks eind 2007.

Uitbreiding personeelsgroep

In de laatste maanden is de zorggraad in onze voorziening (d.i. het percentage zorgbehoevende bewoners) gestegen van 70 % naar 80 %.
Naast het feit dat het hierdoor iets drukker geworden is voor de medewerkers, betekent dit ook dat er vanuit het RIZIV (de overheidsinstelling die ons subsidieert) iets meer middelen naar ons toestromen. Dit stelt ons dan weer in de mogelijkheid om meer personeel aan te werven waardoor we een betere zorg kunnen verlenen.
Ik ben blij te melden dat we hierdoor binnenkort op elke weekenddag per afdeling één halftijdse verzorgende zullen kunnen bijbestaffen. Het werk in het weekend zal rustiger kunnen gebeuren, en er zal wat meer tijd en aandacht kunnen gegeven worden aan de bewoners.
Bovendien zullen we het aantal logistieke hulpen (medewerkers die instaan voor op- en afdienen, bedden opmaken, vervoer van bewoners, etc.) op korte termijn kunnen optrekken van twee naar zes (twee op elke afdeling). Ook dit zal ervoor zorgen dat er extra tijd vrijkomt, zodat we de zorg nog beter kunnen organiseren.

Waarom een weblog voor een woon- en zorgcentrum ?

Beste lezer,

Sinds ongeveer anderhalf jaar heeft onze voorziening een eigen website.
Op de teller van de website merken we dat we in een half jaar tijd ongeveer vijfhonderd bezoekers over de virtuele vloer kregen.
Niet slecht voor een middelgroot woon- en zorgcentrum uit Kortrijk ...
Dit betekent dat we via de website heel wat mensen (potentiële bewoners en hun familieleden ? potentiële medewerkers ? andere geïnteresseerden ?) bereiken. Op vandaag hebben we niet de tijd en de middelen om heel frequent de inhoud van onze website aan te passen aan wat er gaande is in onze organisatie.
Via een weblog kunnen we natuurlijk wel vlot berichten over hetgeen wat ons bezig houdt, en waarmee we bezig zijn. Vandaar: het ontstaan van deze blog. Ik hoop er u in de volgende weken en maanden regelmatig mee op de hoogte te kunnen houden van wat er reilt en zeilt in onze voorziening.

Tot binnenkort !

Geert De Vooght
Directeur bewonerszorg